Welk beroep of opleiding moet ik kiezen? Hoe kan ik mijn leerachterstand en vakpraktijk inhalen? Vragen die opkomen met het openstellen van het beroepsonderwijs. Maar de mentale weerbaarheid en motivatie van jongeren hebben het afgelopen jaar wel een flinke knauw gekregen. Met een extra motivatieprogramma vakmanschap ondersteunt WorldSkills Netherlands dit jaar (v)mbo-scholen om die achterstanden om te buigen. Van LOB naar LLO in het ‘nieuwe normaal’.
Onderzoeken van het RIVM en Universiteit Utrecht wezen afgelopen jaar uit dat jongeren moeilijker gemotiveerd zijn voor een vervolgopleiding en een beroep. Hoogste tijd om dit weer op te pakken. Want de motivatie en zoektocht naar je toekomst kunnen niet vroeg genoeg beginnen, vindt prof. dr. Marinka Kuijpers, bijzonder hoogleraar Leeromgeving en leerloopbanen: ‘Vroeg ontdekken waar je passie en talenten liggen: dat is LOB.’
Horizon
‘Voor mij gaat LOB verder’, stelt Kuijpers. ‘De stip op de horizon is LLO (Leven Lang Ontwikkelen). Iets waar politiek, onderwijs en bedrijfsleven vol op inzetten en waar niemand aan ontkomt. Dit betekent voor iedereen continu loopbaanleren, je skills verbeteren en nieuwe skills leren. Dus is motivatie vanaf het prille begin essentieel.’ Hoewel de letters LOB officieel voor Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding staan, gaat het Kuijpers vooral om jongeren te leren dat ze regie nemen in hun loopbaan. ‘De “O” zou niet voor oriëntatie, maar voor ontwikkeling moeten staan! LOB heeft op veel meer ontwikkelingen in het onderwijs betrekking, zoals ervaringsgericht en gepersonaliseerd leren, maatwerk en ICT-gebruik in het onderwijs. Mijn visie hierbij is, dat docenten over dit onderwerp niet meer in hokjes, vakken of in didactiek kunnen denken, maar vraaggericht en op een pedagogische wijze jongeren begeleiden.’
Invullen
Deze verandering komt omdat we in een wereld leven, waarvan we niet goed weten wat de toekomst en de arbeidsmarkt ons gaat brengen. Zie Covid-19. Zo kunnen we niet precies inschatten welke beroepen dadelijk bestaan of nieuw zijn en hoe mensen hun werk invullen. ‘In het leven gaat het om keuzes maken en je daarvoor inzetten’, onderstreept Kuijpers. ‘Steeds weer verder onderzoeken welke aantrekkelijke aspecten die jij in je werk en leren tegenkomt jou motiveren. Voortdurend kijken wat je er verder mee kunt. Een leven lang ontwikkelen dus. En dat gebeurt op basis van verkregen ervaringen. Waardoor je keuzes kunt maken die beter bij je passen.’ Dit is de reden dat de hoogleraar meegewerkt heeft aan het ontwikkelen van de LOB-oriëntatiekit van het motivatieprogramma. ‘Jongeren krijgen hiermee praktische voorbeelden, doe-activiteiten die beeldbepalend zijn voor hoe ze op korte termijn perspectief in hun toekomst gaan zien.’
Dit artikel verscheen in de mbo-krant bijlage “Groeien door uitdaging”, een special van WorldSkills Netherlands.